Nagłe zatrzymanie krążenia (NZK) jest często występującym stanem zagrożenia życia, o specyficznym charakterze. Przede wszystkim ważne jest, że można go skutecznie leczyć już w miejscu zdarzenia za pomocą aparatu nazywanego Automatycznym Defibrylatorem Zewnętrznym (AED). Jest to urządzenie, które ma za zadanie: wspierać udzielanie pierwszej pomocy poprzez wydawanie poleceń głosowych, zanalizować rytm serca poszkodowanego za pomocą elektrod oraz specjalnego oprogramowania, w razie potrzeby – wykonać defibrylację (czyli uwolnić impuls elektryczny przywracający prawidłową akcję serca). Skuteczność AED jest wysoka, a zastosować je w praktyce może każdy, także osoby nieposiadające wykształcenia medycznego. Masowe zastosowanie tych urządzeń napotyka jednak dwa podstawowe problemy: większość społeczeństwa nie wie, gdzie te urządzenia się znajdują i jak ich prawidłowo używać.

W związku z powyższym, IFMSA-Poland postanowiło wdrożyć projekt „Iskra dla serca”, którego podstawowym celem jest poprawa jakości udzielania pierwszej pomocy z wykorzystaniem AED. Zadanie to realizowane będzie na kilka głównych sposobów, m. in. poprzez: bezpłatne szkolenia pierwszej pomocy z wykorzystaniem AED dla młodych ludzi na poziomie liceum oraz uczelni wyższych, popularyzację AED poprzez organizację akcji plenerowych (np. w centrach handlowych) oraz obecność podczas dużych wydarzeń z okazji innych inicjatyw podejmowanych przez IFMSA-Poland (zwłaszcza projektu „Zdrowie pod Kontrolą”), organizację Ogólnopolskiego Tygodnia Pierwszej Pomocy (kwiecień 2015) we wszystkich Oddziałach IFMSA-Poland zaangażowanych w projekt, współpracę z projektem „Ratuj z sercem – internetowa mapa AED” poprzez pomoc w weryfikacji i aktualizacji danych dotyczących lokalizacji AED na terenie Polski.

Na chwilę obecną, w realizację założeń projektu zaangażowanych jest 6 Oddziałów IFMSA-Poland: Oddział Gdańsk, Oddział Kraków, Oddział Lublin, Oddział Łódź, Oddział Śląsk, Oddział Warszawa.

Cele projektu

Podstawowym zadaniem projektu jest poprawienie jakości pierwszej pomocy udzielanej z zastosowaniem Automatycznego Defibrylatora Zewnętrznego (AED). Jego osiągnięcie  będzie możliwe dzięki realizacji celów szczegółowych, takich jak

1. Organizacja przynajmniej 2 bezpłatnych szkoleń pierwszej pomocy w miesiącu w każdym Oddziale IFMSA-Poland realizującym projekt.

2. Uczestnictwo „Iskry dla Serca” w dużych akcjach plenerowych organizowanych w ramach innych projektów IFMSA-Poland (ze szczególnym uwzględnieniem projektów „Zdrowie pod Kontrolą”).

3. Weryfikacja AED zgłoszonych na mapę „Ratuj z sercem” na terenie macierzystych miast Oddziałów zaangażowanych w projekt.

4. Skrócenie do poniżej 7 dni czasu oczekiwania na weryfikację AED nowo zgłoszonego na mapę „Ratuj z sercem” na terenie macierzystych miast Oddziałów

5. Organizacja Ogólnopolskiego Tygodnia Pierwszej Pomocy na terenie wszystkich miast zaangażowanych w projekt w kwietniu 2015r. oraz dotarcie do docelowej

Przeprowadzanie akcji

„Iskra dla serca” zajmuje się działalnością w kierunku poprawy dostępu do pierwszej pomocy – robimy to na kilka różnych sposobów: Organizacja szkoleń BLS/AED (Basic Life Support/Automated External Defibrillation) szkolenia kierujemy do różnych grup wiekowych (trochę na zasadzie „kto się nawinie”) – mogą to byd licealiści/gimnazjaliści (najbardziej pożądana grupa), poza tym można szkolid dorosłych (np. w firmach, jeżeli nie wymagają one certyfikatu odbycia kursu), także pojawiamy się czasami w przedszkolach (gdzie program szkolenia musi zostad odpowiednio zmodyfikowany.

Standardowe szkolenie

Standardowe szkolenie składa się z:

  • wstępu teoretycznego (kilkunastominutowy wykład, prezentacja szkoleniowa jest gotowa i ogólnodostępna)
  • pokazu algorytmu BLS w czasie rzeczywistym na fantomie o podziału na podgrupy (4-8 osób, nie więcej), z których każda ćwiczy z własnym trenerem na fantomie
  • kontynuacji wykładu na temat AED
  • pokazu algorytmu BLS/AED w czasie rzeczywistym na fantomie
  • ponownego ćwiczenia w podgrupach, już z wykorzystaniem AED szkoleniowego

Szkolenie odbywać się powinno w trybie jak najbardziej zbliżonym do treningów certyfikowanych przez Europejską Radę Resuscytacji, ale dostosowuje się je do dostępnego czasu (powyższy plan teoretycznie wymaga 6 godzin zegarowych do pełnej realizacji). Można np. scalić wykład o BLS i BLS/AED (co jest często praktykowane w projekcie), a nawet ograniczyć go do tylko najważniejszych informacji – kluczowa zawsze jest część praktyczna. Szkolenie można bez większych strat „skompresować” nawet do 2-3 h. w części praktycznej stosuje się tzw. „metodę 4 kroków”:

  • POKAZ: trener pokazuje procedurę w czasie rzeczywistym
  • POKAZ Z KOMENTARZEM TRENERA: trener powtarza czynności, komentując każdy kolejny punkt algorytmu
  • POKAZ Z KOMENTARZEM UCZESTNIKA: trener powtarza czynności w czasierzeczywistym, a jeden z uczestników komentuje kolejne punkty algorytmu
  • SAMODZIELNE ĆWICZENIE: jeden z uczestników wykonuje algorytm, a kolejny uczestnik komentuje jego kolejne punkty

Należy pamiętać, że nasze szkolenie, choć zbliżone do treningów ERC, NIE JEST CERTYFIKOWANE i nie mamy uprawnień do oficjalnego szkolenia ludzi! Trzeba to jasno przedstawiać każdej placówce, w jakiej prowadzimy kurs!

Akcje w centrach handlowych

Akcje w centrach handlowych (np. przy okazji Zdrowia pod Kontrolą) na terenie stoiska IFMSA-Poland rozkładamy maty z fantomami i przeprowadzamy pokazy BLS/AED. Forma pokazów jest w dużym stopniu dowolna – można wykorzystać nagłośnienie lub nie, można próbować urozmaicić prezentowane sytuacje. Najważniejsze jest ścisłe i precyzyjne stosowanie się do algorytmu BLS/AED, a także rozmowa z ludźmi i zachęcanie ich do praktycznego spróbowania własnych sił. Dla osób zainteresowanych można prowadzić „crash course” BLS/AED, czyli po prostu przyspieszone szkolenie, podczas którego wyjaśniamy krótko, jak wykonywać uciski klatki piersiowej, jak wykonywać oddechy ratunkowe oraz jak użyć AED – najważniejsze jest, aby uczestniczące osoby spróbowały swoich sił na fantomie, ponieważ jest to doświadczenie, które pozostaje na dłużej niż wysłuchany wykład! bardzo ważne jest, żeby umiejętnie udzielać informacji zwrotnej, podkreślając pozytywy i korygując najważniejsze błędy – osoba uczestnicząca w pokazie ma przede wszystkim wynieść z niego psychiczne poczucie, że jest w stanie udzielić komuś pomocy, aby w razie potrzeby nie zawahać się i podjąć czynności ratownicze. Wskazane jest wręczenie takiej osobie ulotek i materiałów na temat podstawowej pierwszej pomocy.

Zgłaszanie AED na mapę „Ratuj z sercem”

Projekt „Ratuj z sercem” jest oficjalnym partnerem „Iskry dla serca” – jest to internetowa mapa AED, dostępna pod adresem ratujzsercem.pl. Mapa jest aktualizowana na podstawie zgłoszeń z całej Polski – dodatkowo, zgłoszenia „niepotwierdzone” są w specjalny sposób oznaczone na mapie i wymagają weryfikacji przez osoby związane z RzS, do których także zaliczają się wolontariusze „Iskry”. Zgłaszamy zarówno nowe AED, których w ogóle nie ma na mapie, jak również weryfikujemy te, które takiego procesu nie przeszły. Zgłoszenie przeprowadza się na podstawie formularza (wzór jest gotowy i dostępny), w którym uzupełnia się szereg informacji (np. dokładną lokalizację, dane osoby odpowiedzialnej za AED, stan techniczny urządzenia itd.), a także KONIECZNE JEST SFOTOGRAFOWANIE AED! Formularz dostarcza się do KOPa, a on przesyła go do koordynatora projektu „Ratuj z sercem” – dr. Wojciecha Rychlika.

Co jest potrzebne

  • Fantomy do nauki pierwszej pomocy – najlepsze są te podstawowe, np. Little Anne, ponieważ są w miarę wytrzymałe, kompaktowe i wygodne w użyciu.
  • AED szkoleniowe – nie ma jasnych wymogów, jest wiele dostępnych modeli i każdy z nich w zasadzie nadaje się do zastosowania Powyższy sprzęt można zdobyć z wielu źródeł – np. na Uczelni, w zaprzyjaźnionych firmach zajmujących się nauką pierwszej pomocy itd.

Oczywiście wymarzonym rozwiązaniem jest zakupienie własnego sprzętu, który byłby dostępny w każdej chwili.

Zasoby ludzkie

Celem utrzymania wysokiego poziomu szkoleń, wymogiem jest, aby każdy trener „Iskry dla serca” przeszedł profesjonalne przeszkolenie BLS/AED certyfikowane przez Polską/Europejską Radę Resuscytacji (tzw. BLS/AED Provider Course). Takie szkolenia realizowane są przez certyfikowanych trenerów na terenie całego kraju, często da się ustalić z firmą obniżenie ceny kursu w zamian za zorganizowanie większej liczby chętnych – koszt szkolenia wynosi wtedy nawet 170 zł/osobę. Zajęcia z pierwszej pomocy realizowane na Uczelniach są, z dotychczasowych doświadczeń NIEWYSTARCZAJĄCE z szeregu powodów:

  • rzadko zdarza się, aby na Uczelni przejść odpowiednią praktykę, ponieważ grupy są zbyt duże
  • prowadzący zajęcia z pierwszej pomocy mają różne poglądy, pomysły i „naleciałości” z praktyki, niektóre z nich stoją w jawnej sprzeczności z aktualnymi wytycznymi ERC
  • zajęcia prowadzone na Uczelni prezentują zbyt „lekarskie” podejście, które potem utrudnia prowadzenie zajęć dla laików („Iskra” szkoli ludzi, którzy nie mają zielonego pojęcia, co to „migotanie komór” albo „defibrylacja”)
  • Udział w certyfikowanym kursie ERC pozwala zobaczyć, jak takie szkolenia są prowadzone, dlatego później łatwiej jest przenieść to doświadczenie do własnej pracy trenera.

Materiały

Dodatkowe materiały – do wykorzystania są dostępne ogólnopolskie projekty:

  • ulotek informacyjnych na temat BLS/AED – A4 składane do DL
  • ulotek reklamowych A6
  • plakató
  • roll-upów
  • naklejek reklamowych

Ankieta- ankietę wykorzystujemy do badania wiedzy uczestników zajęć na temat pierwszej pomocy

iskra swp

Powyższe materiały mogą być wykorzystane w Oddziale, w zależności od środków finansowych, jakimi on dysponuje.

Ewaluacja

Po zakończeniu aktualnego okresu funkcjonowania akcji (styczeń 2014-czerwiec 2014), wykonana zostanie analiza przeprowadzonych działań pod kątem:

  • Liczby zweryfikowanych urządzeń AED,
  • Liczby zorganizowanych szkoleń,
  • Liczby odbiorców,
  • Ostatecznego zasięgu i intensywności akcji promocyjnych,
  • Realizacji poszczególnych celów Projektu.

Analiza zostanie przesłana do wszystkich partnerów i podmiotów współpracujących przy realizacji Projektu.

Koordynator Ogólnopolski Projektu

Marika Grabna

Koordynator Ogólnopolskiego Projektu „Iskra dla serca”

tel.: +48 508 077 239

e-mail: iskradlaserca@gmail.com | m.grabna@wp.pl

Oddziały i Koordynatorzy

Gdańsk – wakat

Kraków – Łukasz Kunaszewski

Lublin – Wojciech Bogdański

Łódź – Marika Grabna

Śląsk – Ania Michalik

Warszawa – Jakub Kosma Rokicki

Patronaty i Współpraca

Patronat merytoryczny – Polska Rada Resuscytacji

Patronaty honorowe – brak ogólnopolskich, tylko lokalne

Patronat medialny – brak ogólnopolskich, tylko lokalne

Partnerzy ogólnopolscy – projekt „Ratuj z sercem”